Thứ Tư, 17 tháng 6, 2026

LỜI THỀ Y ĐỨC CỦA CÁC TÂN BÁC SĨ SÀI GÒN TRƯỚC 75 …

 

Bác sĩ ở Saigon ngày xưa phải đọc lời thề Hippocrates khi chuẩn bị ra trường để hành nghề.

Lời thề này được các sinh viên Y khoa đọc và nguyện làm theo trong lễ tốt nghiệp.
Chúng ta hãy tìm hiểu về Hippocrates cũng như lời thề củả ông nhé :
Hippocrates là một y sĩ Hy Lạp thời cổ đại (khoảng 460 – 370 Trước Công nguyên) được xem là ông tổ của nền y khoa phương Tây.
Ông là người khởi xướng nền y khoa mang tính khoa học trong hoàn cảnh hệ thống y khoa của Hy Lạp thời đó là hệ thống chữa bệnh một nửa là y học một nửa là pháp thuật phù thủy và tất nhiên không khỏi bị chống đối kịch liệt.
Do đi trước thời đại, chống lại lối mòn xưa cũ gắn với cường quyền, Hippocrates lúc đó bị tù 20 năm.
Ở trong tù, bộ óc thiên tài của ông không chịu phận tù đã viết nên quyển “Cơ thể phức tạp” về cơ thể con người mà rất nhiều điều trong đó vẫn đúng cho đến ngày nay.
“Lời thề Hippocrates” là lời tuyên thệ của các thầy thuốc khi vào nghề.
Ở Việt Nam ta còn gọi là “Lời thề Y đức”.
Trải qua thời gian với một không gian hầu như khắp toàn cầu, lời thề Hippocrates có nhiều dị bản khác nhau.
Tuy nhiên, bản gốc của lời thề Hippocrates được nhiều nước lưu giữ như sau:
“Tôi tuyên thệ với Apollo, thần chữa bệnh, Asclepius, Hygieia và Panacea, và tôi minh chứng với tất cả các Nam thần, các Nữ thần, tôi gìn giữ, tùy theo khả năng và thẩm định của tôi, lời thề sau đây:
Yêu kính, như là cha mẹ tôi, người đã dạy tôi môn học này; sống hòa nhã với thầy và nếu cần, chia sẻ tài sản với thầy; chăm sóc con cái thầy như là anh chị em tôi và dạy họ môn học này.
Tôi sẽ kê toa vì lợi ích của bệnh nhân, tùy theo khả năng và thẩm định của tôi, và không bao giờ làm hại ai.
Tôi không bao giờ đưa thuốc giết người cho bất kỳ ai hỏi tôi và sẽ không tư vấn một kế hoạch như vậy; và cũng như thế tôi sẽ không cho bất kỳ người phụ nữ nào một dụng cụ phá thai...
Nhưng tôi sẽ giữ tinh khiết cho đời tôi và cho nghề nghiệp của tôi.
Tôi sẽ không giải phẫu để lấy sạn, kể cả đối với bệnh nhân biểu lộ là mang bệnh này; tôi sẽ dành việc giải phẫu cho những y sĩ, chuyên gia về bệnh này.
Mỗi căn nhà tôi bước vào, tôi bước vào vì lợi ích của bệnh nhân của tôi, giữ gìn tôi khỏi mọi ý đồ xấu xa và mọi cám dỗ và đặc biệt là khỏi các khoái lạc tình yêu với phụ nữ hay với nam giới, dù họ là người tự do hay nô lệ.
Tất cả mọi điều tôi biết trong khi hành nghề hay trong giao tiếp với mọi người, mà không nên để lộ ra ngoài, tôi sẽ giữ bí mật và sẽ không bao giờ tiết lộ.
Nếu tôi giữ lời thề này một cách thành khẩn, tôi sẽ được an hưởng đời tôi và thực hành nghề tôi, được mọi người kính trọng mãi mãi; nhưng nếu tôi đi trái đường và vi phạm lời thề, những điều ngược lại sẽ đến với tôi”.
Bác Sĩ : ĐỖ HỒNG NGỌC

Anh Thắng muốn nhờ các bạn

 Thân gửi các bạn,

Hơn 6 tuần trước, anh Thắng có một chuyến du lịch nghỉ dưỡng tại miền Trung. Không may trong chuyến đi này, anh đã gặp phải một "tai nạn để đời". Gần đây, anh gửi cho tôi nhiều tin nhắn kể lại sự việc, và tôi xin tóm tắt như sau:
Bệnh nhân: Anh Thắng, 78 tuổi, thể trạng tốt, cân nặng khoảng 70 kg.
Cơ chế chấn thương: Trong lúc di chuyển, anh bị trượt chân ở một bậc tam cấp cao khoảng 20 cm. Khi ngã, toàn bộ lực tác động tập trung vào một điểm va chạm duy nhất ở vùng mũi bàn chân phải.
Tư thế ngã: Do quán tính của cơ thể dồn mạnh từ trên xuống, anh ngã chúi người về phía trước, hai tay và hai chân dang rộng – đúng kiểu dân gian thường gọi là "té chụp ếch".
Diễn tiến lâm sàng ban đầu: Trong khoảng từ 15 phút đến 3 ngày đầu sau chấn thương, tình trạng tại chỗ khá nghiêm trọng. Một khối tụ máu (hematoma) lớn xuất hiện gần như tức thì ở mu bàn chân phải, kích thước khoảng bằng nửa quả trứng gà. Điều đáng chú ý là mức độ đau ngay sau chấn thương không quá dữ dội, nhưng trong 3 ngày tiếp theo cơn đau tăng lên đáng kể. Bàn chân sưng nề rõ, gây khó khăn cho việc đi lại và sinh hoạt.
Sau 3 tuần, tình trạng có cải thiện nhưng hồi phục khá chậm. Mức độ sưng giảm khoảng 80%, cảm giác đau chỉ giảm nhẹ, vẫn còn khoảng 8/10, đặc biệt khi đi lại.
Hình ảnh chẩn đoán, các bạn xem:
Hình 1: Bàn chân phải trong ngày đầu tiên sau tai nạn.
Hình 2 và 3: Phim X-quang bàn chân phải & Bàn chân phải được chụp vào tuần thứ 3 sau tai nạn.
Anh Thắng muốn nhờ các bạn cùng nhận định:
Dựa trên cơ chế chấn thương, diễn tiến lâm sàng và các hình ảnh được cung cấp, theo các bạn có Fx hay không?
👉 YES hay NO?
👉 Nếu có, vị trí gãy nằm ở đâu?
Rất mong các bạn cùng tham gia phân tích, đóng góp ý kiến chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm để giúp anh Thắng có thêm thông tin tham khảo.
Xin chân thành cảm ơn tất cả các bạn.
Khai
Hình 1

Hình 2,3

Anh ĐV Khai và đặc biệt anh Nguyễn Văn Thắng thân mến,
Tôi rất ngạc nhiên khi đọc tin nhắn và được biết  qua anh Khai là anh Thắng không may bị chấn thương ở ngón cái bàn chân phải do một tai nạn té ngã bất ngờ. Hiện tại vẫn còn sưng đau, và anh có ý muốn tham khảo thêm ý kiến đồng nghiệp về hướng điều trị cũng như phục hồi.
Mặc dù chuyên môn của tôi thuộc nội khoa và có kinh nghiệm trong hồi sức tích cực (medical intensive care), kiến thức về lĩnh vực này của tôi rất hạn chế và có phần đã lỗi thời qua năm tháng. Tuy nhiên, tôi thực sự quan tâm đến tình trạng của anh. Hơn nữa, tôi và anh Thắng đã từng dự định thực hiện chuyến du lịch xuyên nước Mỹ vào mùa hè 2026, nên sự việc này quả thật là một thử thách không nhỏ. Dẫu vậy, tôi vẫn xin phép được chia sẻ đôi lời góp ý chân tình cùng anh Thắng và các anh chị quan tâm.
Nếu anh Thắng đồng ý, Lý có thể trao đổi trước với vợ chồng Dũng-Hồng Tịnh, sau đó cho anh hay để Thắng sớm liên hệ ngay với người bạn thân của chúng tôi để được hỗ trợ một cách chu đáo nhất. Đây là người bạn rất thân của Lê Thị Minh Lý. Tôi tha thiết mong anh cân nhắc và chấp nhận lời đề nghị này. Bản thân tôi cũng đã có dịp gặp gỡ và trao đổi nhiều lần với anh Dũng; tuy quen chưa lâu nhưng rất quý mến vì sự tận tâm và dễ mến của anh.
Xin trân trọng giới thiệu BS. Lê Chí Dũng, nguyên Trưởng khoa Chi (Chân) – Bệnh viện Chấn Thương Chỉnh Hình TP.HCM, đồng thời là học trò thân tín của BS. Hoàng Tiến Bảo (khoa Xương khớp, Bệnh viện Bình Dân trước đây). Hiện anh vẫn đang tham gia điều trị tại Hệ thống Bệnh viện SAIGON-ITO.
Tôi xin gửi kèm thông tin liên lạc để anh có thể chủ động kết nối sớm.
Chúc anh Thắng nhiều may mắn và mau chóng hồi phục.
Thân mến,
TMT


Hổng phải nghề tui nhưng thấy hình như TN bị gẫy hay nứt Cuneiform bone. Chúc an toàn bình phục.
CL

Tui nhờ một người quen,orthopedic surgeon coi hx và XR thì như sau đây:
Non displaced fracture base of third metatarsal. 
Takes 3 weeks to heal. Now well healed after 6 weeks
Còn vô OpenEvidence thì:
Management
For an isolated, non-displaced fracture of the proximal third metatarsal:
Acute immobilization with a posterior splint, then transition to a short leg cast or CAM boot [1]
Weight-bearing: Initial non-weight-bearing is recommended; if radiographs at 7–10 days confirm maintained alignment, progressive weight-bearing can begin. Some guidelines support weight-bearing as tolerated in a walking boot or hard-soled shoe for 3–4 weeks for non-displaced lesser metatarsal fractures [1-2][5]
Follow-up imaging: Repeat radiographs at 1–2 weeks to ensure stability, then again at 4–6 weeks post-injury [2]
Total immobilization duration: Typically 4–6 weeks with protected weight-bearing in a cast shoe or boot [5]
Ruling Out Lisfranc Injury
This is the most important clinical consideration. The base of the third metatarsal articulates with the lateral cuneiform at the tarsometatarsal joint, and a fracture here can be a subtle sign of Lisfranc complex disruption. [3][6] Key points:
An estimated 20% of Lisfranc injuries are initially overlooked [2]
Examine for midfoot swelling, plantar ecchymosis, and pain with passive abduction/pronation of the forefoot [2][4]
Carefully evaluate radiographs for diastasis between the first and second metatarsal bases (≥2 mm) or malalignment of the second metatarsal–medial cuneiform on AP view [7]
If clinical suspicion persists despite negative plain films, CT or weight-bearing radiographs should be obtained, as standard radiographs may miss subtle ligamentous disruption [3-4][6]
All suspected Lisfranc injuries warrant orthopedic consultation.
Nếu muốn chắc thì Chú Nghé nên đi gập BS L C Dũng
         DCg


Hau Mac Hung via Saigonmed73
04:24 (26 phút trước)
đến Saigonmed73
 Cảm ơn Khai đã chuyển tin.
 Cầu chúc cho Bạn Thắng mau bình phục !
 Bị té và gãy xương bàn chân là chuyện xui nhưng dầu sao cũng còn may mắn . Lớn tuổi, té rất dễ gãy cổ xương đùi . Còn đập đầu xuống đất lại còn nguy hiểm hơn nữa . 
 Các Bạn đi du lịch, leo dốc, lên xuống bậc thang, nhớ cẩn thận nhe.
HNt


NT Vinh via Saigonmed73 

Chúc Thắng mau bình phục 
Cứ theo lời khuyên của các bạn mình 
HT 

Khai thân mến 
Cảm ơn Khai cho biết tin tức của Thắng 
Thực tế nhất là đi khám bác sĩ. Thắng ở VN có bảo hiểm sức khỏe không ? Tốn kém bao nhiêu?  Có cần giúp không? …. Bắt chước Hnt ra đường thấy gái đùng dòm 
Thắng là bạn tốt nhiều lần giúp tổ chức Réunion 
Chúc  Thắng mau bình phục 
Lộc 

Dinh Van Khai via Saigonmed73

Trước hết, tôi xin chân thành cảm ơn những ý kiến phân tích chuyên môn sâu sắc và sự quan tâm, đóng góp rất nhiệt tình của các bạn dành cho ca lâm sàng của anh Thắng.

Vì Thắng không có tên trong danh sách forum lớp mình nên không thể trực tiếp theo dõi các lời khuyên và tư vấn quý báu của anh em. Do đó, tôi sẽ thu thập và tổng hợp toàn bộ các ý kiến đóng góp, thảo luận của các bạn ở đây để chuyển ngay qua Zalo cho Thắng xem.

Đồng thời, có lẽ tôi cũng sẽ khuyên Thắng nên thu xếp đi khám trực tiếp tại chuyên khoa Chấn thương Chỉnh hình o Sai gon để được các bác sĩ chuyên khoa kiểm tra một cách toàn diện nhất.

Ngay khi nhận được phản hồi và sự trả lời từ Thắng, tôi sẽ cập nhật ngay lên forum để các bạn cùng biết.

Một lần nữa, xin chân thành cảm ơn tất cả các bạn!

Khai






Thứ Tư, 3 tháng 6, 2026

Ký Sự: Một Tuần Quanh Bồ Đào Nha

 Hầu Mạc Hưng 

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (1)


Bồ Đào Nha (Portugal) là một quốc gia nhỏ ở cực nam châu Âu, trên bán đảo Iberia. Phía bắc và đông giáp với Tây Ban Nha, phía tây và nam giáp Đại Tây Dương. Diện tích 92.212km2, dân số gần 11 triệu.

Bồ Đào Nha là một trong những nước “già” nhất châu Âu. Từng bị La Mã, Germans, Moors (Hồi giáo Bắc Phi châu) thống trị đến thế kỷ 12 mới thực sự độc lập. Trong thời đại khám phá của châu Âu (thế kỷ 15 - 16), ngành hàng hải phát triển mạnh, các tàu buôn và thám hiểm đi khắp nơi, Bồ Đào Nha trở thành một trong những đế quốc giàu mạnh, có nhiều thuộc địa ở Mỹ châu (Brasil), Phi châu (Angola, Mozambique, Guinea-Bissau, Cape Verde) và Á châu (Goa, Macau, Timor).

Cuộc cách mạng 1910 đã chấm dứt chế độ quân chủ ở Bồ Đào Nha, thành lập nền Cộng hòa. Vua Manuel II là vị vua cuối cùng.

Năm 1974, cuộc cách mạng Hoa Cẩm Chướng đã lật đổ chính phủ độc tài Salazar/Caetano.

Hiện nay, Bồ Đào Nha theo chế độ Đại nghị, có tổng thống và thủ tướng.

Cờ Portugal có 2 màu: màu đỏ tượng trưng cho máu đổ ra để bảo vệ đất nước, màu lục cho hy vọng vào tương lai. Các vòng màu vàng tượng trưng cho công cụ thiên văn cổ (armillary sphere - hỗn thiên cầu?) vinh danh thời đại khám phá vàng son của Bồ Đào Nha. Chữ thập xanh trắng biểu tượng cho triều đại vua Afonso I, được dân Bồ Đào Nha ca tụng là O Conquistador (The Conqueror), O Fundador (The Founder), và O Magno (The Great). Vua đã đánh bại 5 lãnh tụ Moors (hình 5 cái khiên), chiếm 7 thành (hình 7 lâu đài trên vòng màu đỏ).

Bồ Đào Nha là một nước xinh đẹp, có nhiều di tích văn hóa, lịch sử, tôn giáo, và thức ăn ngon nên được đánh giá là điểm du lịch khá hấp dẫn ở châu Âu.

Đầu tháng năm, trời đã ấm lên, bông hoa cũng nở rộ, thời điểm lý tưởng cho chuyến đi qua châu Âu thăm Bồ Đào Nha.

Tụi nhỏ khởi hành từ phi trường Greenville, SC, bay lên Washington D.C. (một tiếng rưỡi). Chờ ở phi trường Dulles 6 tiếng để lên phi cơ lớn bay thẳng qua Bồ Đào Nha (7 tiếng). Như vậy tổng cộng mất hơn 14 tiếng để đến Lisbon, thủ đô của Bồ Đào Nha.

Dù thời tiết tốt, chiếc Triple Seven bay rất êm, đèn đuốc tắt ngúm, nhưng vì khó ngủ nên suốt đêm nhỏ chỉ chợp mắt được 3 - 4 tiếng thôi. Tuy vậy, đi xa mà “Boss” đã nghiên cứu, lo liệu mọi thứ, mình chỉ việc đeo ba lô lên vai thôi thì quá “phẻ”, nên bước xuống phi trường Lisboa (Lisbon) vẫn còn chút tươi tỉnh.

Chuyến đi lần này, tụi nhỏ đi theo tour của Costsaver (Trafalgar), bao gồm chuyến bay đến Lisbon, chuyến bay về từ Porto, ở 3 khách sạn, qua các thành phố Lisbon, Fatima, Coimbra, Porto.

Ngày đầu tiên đến Lisbon:




Từ máy bay nhìn xuống thấy toàn cảnh thành phố, mái nhà màu đỏ gạch bao quanh những tòa nhà màu vàng, hồng và xanh trông thật tươi mát.

Máy bay đáp xuống lúc 10:30 AM (giờ Lisbon). Giờ này bên phía Đông Hoa Kỳ mới 5:30 AM, cách nhau 5 tiếng.

Phi trường quốc tế Lisbon, tuy không bằng các phi trường quốc tế khác, cũng khá rộng lớn.

Ra khỏi máy bay đi đến khu kiểm tra thì thấy hành khách quốc tế đang xếp hàng dài chờ làm thủ tục nhập cảnh.

Quy định mới của các nước thuộc EU là kiểm tra hộ chiếu và lấy dấu vân tay. Tụi nhỏ xếp hàng đứng chờ, hàng khá dài, để được kiểm tra qua máy. Đến phiên bà xã vào làm, phần hộ chiếu và chụp hình thì OK, nhưng phần lấy dấu vân tay thì gặp trục trặc. Bốn, năm lần đặt bàn tay vào máy để quét thì máy vẫn trả lời không nhận được dấu vân tay. Thế là mất toi gần cả tiếng đồng hồ. Rốt cuộc lại phải xếp hàng lại từ đầu vào đám chờ nhân viên kiểm tra. Cả ngàn người đứng chờ trong khi chỉ có 4 - 5 nhân viên làm việc. Mất thêm gần 3 giờ nữa tụi nhỏ mới được kiểm tra. Nhân viên xét hộ chiếu, chụp hình, hỏi vài câu, thế là xong, không lấy dấu vân tay?! Chẳng hiểu gì hết, nhưng thôi, xong thủ tục nhập cảnh là khỏe rồi vì đứng chờ lâu quá! Rút kinh nghiệm, tụi nhỏ nghĩ bụng hôm nào bay về nhà từ Porto, chắc sẽ phải ra phi trường 4 giờ trước giờ bay mới chắc ăn.

Lisbon, thủ đô của Bồ Đào Nha, là một thành phố lớn, xinh đẹp nằm ở cửa sông Tagus đổ ra Đại Tây Dương. Những công trình kiến trúc ở đây rất đa dạng, màu sắc rực rỡ, xen lẫn giữa phong cách cổ kính, ảnh hưởng bởi văn hóa Hy-La và Hồi giáo (Moorish), với phong cách hiện đại.

Khi dạo quanh thành phố, một nét đặc biệt mà bất cứ du khách nào cũng dễ dàng nhận ra là sân của các quảng trường rộng lớn được lát bằng gạch trang trí rất đẹp.

Hơn thế nữa, tường của các nhà thờ, ga xe lửa, và một số nhà ở cũng được ốp bằng gạch men bóng láng màu xanh trắng hoặc có trang trí hoa văn rất tinh tế.

Những Azulejos này (tiếng Ả Rập có nghĩa là gạch bóng), theo truyền thống Bồ Đào Nha, được làm từ đất sét nung và được vẽ bằng tay.

Cũng cần biết trận động đất dữ dội năm 1755 đã tàn phá phần lớn Lisbon. 80% công trình kiến trúc bị hư hại, sụp đổ, sau đó phải tu sửa hoặc xây mới hoàn toàn.



Lisbon có biệt danh là thành phố của 7 ngọn đồi (Cidade das sete colinas) vì được xây dựng trên 7 ngọn đồi nhìn xuống sông Tagus. Để lên đồi cao mà không muốn lội bộ leo dốc, du khách có thể dùng funiculars (toa xe có dây cáp kéo, chạy trên đường ray dốc, một đi lên, một đi xuống cùng lúc, đối trọng với nhau) hoặc dùng thang máy.

Phương tiện giao thông ở đây ngoài xe buýt, taxi còn có tàu điện ngầm, xe điện mặt đất (tram/streetcar/trolley) gắn dây điện treo chạy trên đường ray và xe tuk-tuk, một loại xe 3 bánh rất phổ biến ở Ấn Độ, Thái Lan. Tuk-tuk giống xe lam ở Việt Nam ngày xưa, khác ở chỗ hành khách lên xe từ hai bên hông thay vì phía sau.

Các khách đi tour được Costsaver sắp xếp đưa vào nghỉ ở VIP Executive Zurique Hotel, một khách sạn trung bình (3 sao) ở Lisbon.

Đoàn khách đi tour gồm 43 người từ Úc, Canada, Mỹ, Singapore được mời đến phòng khách của khách sạn để đại diện của Costsaver (travel director) giới thiệu, trình bày lộ trình, hoạt động của tour cũng như giải đáp thắc mắc. Sau đó, cả đoàn được đưa đi ăn tối tại một tiệm ăn đặc biệt ở một ngôi nhà cổ tại Lisbon “sống sót” sau trận động đất 1755, còn đứng vững cho đến nay. Đây là dịp để khách tiếp xúc, chuyện trò với nhau...


 MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (2)

Sáng ngày 2 ở Lisbon: Sau một đêm nghỉ ngơi, ăn sáng ở khách sạn xong, xe coach đến đón đoàn đưa đi thăm các điểm nổi tiếng ở Lisbon:

Tu viện Jeronimus, di sản UNESCO, xây dựng từ thế kỷ 16. Phong cách kiến trúc Manueline, Gothic, và Phục Hưng. Nơi đây có mộ của nhà thám hiểm nổi tiếng Bồ Đào Nha Vasco da Gama. Ở gần tu viện có Pasteis de Belem, một tiệm bán bánh ngọt, đặc biệt bánh Pastel de Nata nổi tiếng ngon. Tiệm làm bánh từ năm 1837. Người ta nói rằng công thức và cách làm bánh là do các thầy tu ở tu viện truyền lại. Người mua bánh lúc nào cũng đứng chờ thành hàng dài. Pastel de Nata là bánh đặc hiệu truyền thống của Bồ Đào Nha làm bằng trứng gà, sữa béo và đường, đặt vào vỏ bột mỏng rồi nướng lên. Bánh còn nóng, vỏ ngoài giòn tan, trứng bên trong mềm, béo ngậy, rắc cinnamon lên ăn, nhấp một hớp cà phê espresso thì thật là tuyệt.

Anh chàng travel director, còn trẻ, làm việc đàng hoàng, vui tính, trong khi khách đang thăm tu viện, chạy qua tiệm bánh ôm về một hộp Pastel de Nata để mời khách thưởng thức.

Belem (Torre de Belem), di sản UNESCO, được xây ở cửa sông Tagus vào thế kỷ 16, phong cách kiến trúc Manueline. Ngày xưa là pháo đài bảo vệ hải cảng Lisbon, cũng là nơi xuất phát các chuyến tàu đi thám hiểm và đón mừng tàu khi trở về.

Tượng đài kỷ niệm những khám phá (Padrao dos Descobrimentos) được xây năm 1960 trên bờ sông Tagus, vinh danh thành tựu vĩ đại trong lịch sử hàng hải Bồ Đào Nha.

Gần tháp Belem trên bờ sông Tagus có đài kỷ niệm chuyến bay xuyên Đại Tây Dương với mô hình bằng thép sao chép chiếc thủy phi cơ Fairey III. Hai phi công Portuguese Gago Coutinho và Sacadura Cabral đã bay từ Lisbon, chỗ đặt tượng, vượt qua Nam Đại Tây Dương đến Rio de Janeiro (Brazil). Khởi hành từ ngày 30 tháng 3 năm 1922, nghỉ nhiều chặng, thay 3 phi cơ, đến 17 tháng 6 năm 1922 mới đến nơi.
 

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (3)

Gần trưa, sau khi vào tiệm bánh ở gần tu viện để giải khát và vệ sinh cá nhân, đoàn khách du lịch lại lên xe coach tiếp tục đi thăm vùng Golden Triangle:

Estoril: Thị trấn ven biển cách Lisbon 25 phút lái xe về phía tây. Điểm du lịch nổi tiếng với bãi biển đẹp và casino. Phim James Bond "Casino Royale" được quay ở đây.

Cascais: Xưa là làng đánh cá sau trở thành nơi nghỉ mát của hoàng gia, ngày nay thu hút khách du lịch bốn phương vì bãi biển đẹp với hải đăng cũng như những di tích lịch sử và bảo tàng viện. Khách tự do rảo quanh phố và kiếm chỗ ăn trưa. Đường phố ở đây tuy nhỏ nhưng rất xinh. Vỉa hè, cũng giống như ở Lisbon, được lót đá trang trí rất đẹp.

Sintra: Vùng đồi núi với những lâu đài cổ kính, đặc biệt là cung điện Pena (Palacio Nacional da Pena) ở trên đồi với màu đỏ và vàng rực rỡ. Lâu đài Moorish (Castelo dos Mouros) xây dựng từ thế kỷ 8 trong thời kỳ Hồi giáo cai trị bán đảo Iberia, di tích pháo đài thời trung cổ có đường đi bộ dọc theo bức tường thành giống như Vạn Lý Trường Thành thu nhỏ.

Sintra National Palace: Dinh thự của hoàng gia ngày xưa, nay là nhà bảo tàng lịch sử, đặc biệt có lối kiến trúc kết hợp giữa Gothic, Mudejar, và Phục Hưng. Bên ngoài, dinh thự nổi bật với hai ống khói hình nón. 

Bên trong, mỗi phòng là một tác phẩm nghệ thuật: Các bức tường đều lát gạch men Mudejar (phong cách Hồi giáo) là bộ sưu tập lớn nhất châu Âu.


MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (4)

Thăm vùng Golden Triangle xong, xe đưa đoàn về lại hotel thì cũng đã chiều rồi. Tắm rửa nghỉ ngơi xong, tụi nhỏ đi bộ đến ăn tối ở tiệm trong khu Campo Pequeno ở gần hotel.

Người Bồ Đào Nha, cũng như vài dân châu Âu khác, có thói quen ăn tối trễ. Các tiệm ăn thường mở cửa sau 7 giờ tối.


Là xứ ở sát biển nên hải sản là thức ăn thường ngày, đặc biệt món bạch tuộc (octopus) rất được ưa thích. Bạch tuộc (con nhỏ), các tiệm buffet Tàu ở Mỹ làm thường ăn rất dai. Ở đây, nguyên vòi bạch tuộc mà thịt mềm, ướp gia vị rồi nướng, nên ăn ngon. Còn món cá mòi (sardines) và cá tuyết (cod - tiếng Bồ: Bacalhau) là những món truyền thống mà dân Portuguese gọi một cách trìu mến là “fiel amigo” (faithful friend). Món Bacalhau com natas là cá tuyết khô đem ngâm nước rửa cho bớt mặn, nấu với sữa xong trộn với khoai tây bào thành sợi, hành, tỏi, cream, phô mai xong đem đút lò. Ăn món này uống kèm rượu trắng Port wine là hết sẩy!



Tiệm ăn nằm ở vòng ngoài sân vận động nơi tổ chức đấu bò, hội chợ hoặc trình diễn ca nhạc. Ở tầng hầm dưới sân vận động là một khu buôn bán, có cả grocery store nữa. Mặt đất chung quanh sân vận động, cũng như vỉa hè trên đường về hotel đều được lót bằng những miếng đá nhỏ màu khác nhau, rất công phu, tạo thành mảng trang trí đẹp mắt. Đây là một nét tiêu biểu độc đáo không chỉ của Lisbon mà là của Bồ Đào Nha. Độc đáo vì không thấy ở Mỹ và các nước khác mà tụi nhỏ đã đến thăm.


Về hotel thì trời đã tối. Tụi nhỏ lên 2 phòng ở tầng 10 nghỉ ngơi để ngày mai tiếp tục đi thăm thành phố Lisbon. Hotel 14 tầng mà chỉ có 2 thang máy nhỏ, 6 người ôm sát nhau là chật cứng rồi, nên khách đi lên xuống phải chờ đợi lâu. Nhưng hotel do tour chọn và book cho mình nên phải chấp nhận thôi.

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (5) 

Sáng ngày 3 ở Lisbon

Sáng nay, tụi nhỏ đi chơi tự do chứ không đi theo tour. Đi Uber đến thăm những nơi mình muốn đến. Vì bị kẹt xe và dừng ở đèn đỏ nhiều lần nên dù quãng đường chưa tới 10 km, phải mất cả tiếng mới đến được!

Giá cả thì vẫn không đổi: €8, rẻ so với các nơi khác. Bà xã của nhỏ thấy tội nghiệp, nhất là cho các nữ tài xế Uber, lái cả tiếng đồng hồ cộng với tiền xăng nhớt, thu có 8 đồng thì lấy gì ăn! Nên dù nhỏ đã để tip vào Uber app, bà xã vẫn lấy tiền mặt tip thêm.

Praça do Comércio: Quảng trường rộng được xây dựng ở chỗ trước đó là cung điện Paço da Ribeira đã bị sụp đổ hoàn toàn trong trận động đất năm 1755. Ở đây có khải hoàn môn (Arco da Rua Augusta) và tượng vua José I cưỡi ngựa.

Rời quảng trường, tụi nhỏ đi bộ, chưa tới 1 km, đến Time Out Market – tòa nhà rất rộng, một bên là chợ bán hàng hóa, thực phẩm, một bên là các cửa hàng ăn uống. Thiên hạ ngồi ăn nhậu chật kín.

Dọc đường thấy nhiều xe tram và xe tuk-tuk.

Vỉa hè cũng lót đá, trang trí đẹp mắt.

Bên cạnh Time Out Market là một công viên nhỏ có sân chơi cho trẻ em và mấy cây bông tím nở đẹp. Đây là cây phượng tím (Jacaranda), đặc biệt thấy nhiều ở Lisbon. Ở Los Angeles, California cũng thấy có nhiều phượng tím.

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (6) 

Chiều ngày 3 ở Lisbon

Buổi chiều, cả đoàn lên xe coach đi Almada để thăm Thánh Địa Cristo Rei (Santuário de Cristo Rei).

Trên đường đi, xe chạy qua dưới vòm cung bằng đá của cầu dẫn nước Aquaduto das Águas Livres (Free Water Aqueduct), một công trình kỹ thuật của Bồ Đào Nha vào thế kỷ 18. Công trình được xây dựng từ năm 1731 đến năm 1746 dưới thời vua João V để dẫn nước suối từ vùng cao về Lisbon. Đoạn chính của hệ thống dẫn nước dài 14 km, trong đó đoạn vượt qua thung lũng Alcântara dài 941 m là ấn tượng nhất với 35 vòm cung bằng đá. Cầu dẫn nước bằng đá này đã sống sót qua trận động đất kinh hoàng năm 1755, đứng vững đến ngày nay. Tuy không còn hoạt động, cầu dẫn nước bằng đá vẫn được bảo tồn như một di sản quý của quốc gia, hàng năm thu hút nhiều khách du lịch đến thăm.


 Xe cũng đi qua cầu treo trên sông Tagus nối thành phố Almada ở bờ Nam với thủ đô Lisbon. Cầu màu đỏ, rất giống cầu treo Golden Gate ở San Francisco vì được cùng hãng Mỹ xây dựng. Cầu được khánh thành năm 1966 mang tên nhà độc tài Salazar. Sau cuộc cách mạng Hoa Cẩm Chướng ngày 25 tháng 4 năm 1974 lật đổ chế độ độc tài, cầu đổi tên thành cầu 25 tháng 4 

 


Thánh địa Cristo Rei (Christ the King) có tượng đài nổi tiếng cao 110 m (đế 82 m, tượng 28 m). Lấy cảm hứng từ bức tượng Christ the Redeemer ở Rio de Janeiro (Brazil) khi Đức Hồng y Lisbon qua thăm Brazil. Từ sân quanh tượng đài có thể nhìn thấy thành phố Lisbon, sông Tagus và cầu treo 25 tháng 4.


Thăm tượng đài Cristo Rei xong, cả đoàn lên xe đi ăn tối ở một tiệm ăn seafood ở bờ sông, gần một hải đăng nhỏ, hết hoạt động từ lâu. Tiệm ăn tên là Farol, tiếng Bồ có nghĩa là hải đăng. Trong tiệm có gắn một bức tranh lớn, dài chiếm cả một vách tường, vẽ cảnh bờ sông với hải đăng và dòng chữ Cacilhas O Farol 1890 (Hải đăng ở vùng Cacilhas 1890).


Từ tiệm có thể thấy được sông Tagus ở trước mặt, cầu treo “Golden Gate” Portugal ở xa, và xa hơn nữa là cảnh mặt trời lặn ở cuối chân trời.

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (7) 

Ngày 4: Đi Fátima

8 giờ sáng, xe coach đến khách sạn đón đoàn, đưa đi Fátima. Dọc đường, xe tắp vào Tomar để khách giải lao và thăm thành phố nhỏ này. Tụi nhỏ vào một tiệm bánh, uống cà phê và thưởng thức bánh Pastel de Nata (ăn lần thứ ba mà vẫn thích). Đi dạo quanh thị trấn thấy rất xinh. Đặc biệt, mặt tường nhà và cửa hàng được lát gạch men xanh trắng trang trí rất đẹp.




Vỉa hè, sân nhà thờ, giống như ở Lisbon đều được lót đá. Đặc biệt là đường phố và cả những vạch trắng dành cho bộ hành băng qua đường cũng được tạo bởi những viên đá đen trắng xếp vào nhau rất công phu. Như đã nói ở trước, đây là một trong những nét đặc biệt, độc đáo của Bồ Đào Nha và có lẽ sau này mỗi khi nghĩ tới Bồ Đào Nha thì đây là hình ảnh gợi nhớ đầu tiên.

Tomar được coi là thành trì cuối cùng của Hiệp sĩ dòng Đền (Knights Templar). Sau cuộc Thập tự chinh thứ nhất và chiếm được Jerusalem, các chiến binh rút về châu Âu nên giáo dân hành hương đến Jerusalem thường bị cướp bóc hoặc giết hại. Do đó, một số cựu binh của Thập tự chinh dưới danh nghĩa “các chiến hữu nghèo của Chúa Kitô và đền Solomon” đứng ra tổ chức Hiệp sĩ dòng Đền ở Jerusalem để bảo vệ cho giáo dân đến hành hương. Từ "Đền" bắt nguồn từ việc nhóm này trú đóng ở đền thờ Al-Aqsa trên núi Đền (Temple Mount) ở Jerusalem.

Trong bối cảnh chiến tranh liên tục giữa Hồi giáo và Công giáo, trong 200 năm, thành viên và thế lực của dòng Đền gia tăng khắp châu Âu, trở thành một dòng mạnh không những về quân sự mà còn về kinh tài nữa. Tuy nhiên đến thế kỷ 14, do mâu thuẫn với vua Pháp Philippe IV (về tiền bạc, nợ nần), vua Pháp đã ra lệnh bắt giữ và tiêu diệt dòng tu này, đồng thời áp lực Giáo hoàng Clement V ban sắc lệnh giải tán dòng tu, cấm thành viên hoạt động ở các nước châu Âu. Ngày 18 tháng 3 năm 1314, thủ lĩnh cuối cùng của dòng Đền là Jacques de Molay bị xử thiêu sống tại Paris. Thành viên dòng Đền ở các nước khác phải trốn tránh hoặc xin gia nhập vào các dòng khác.

Bồ Đào Nha là nơi duy nhất các hiệp sĩ không bị tiêu diệt. Vua Diniz của Bồ Đào Nha đã bảo vệ các thành viên của dòng Đền khỏi sự truy sát của giáo hội Công giáo. Vua đổi tên Hiệp sĩ dòng Đền thành Hiệp sĩ dòng Chúa Jesus. Vua muốn giữ lại lực lượng này để tiếp tục cuộc chiến chống lại người Moors Hồi giáo. Dòng tu mới này sau đó đã tài trợ cho các chuyến hải trình vĩ đại của Bồ Đào Nha cũng như góp công bảo vệ thành trì cuối cùng của dòng Đền tại Tomar.

Rời Tomar, đoàn lại lên xe đi Fátima. Thành phố Fátima thuộc khu tự quản Ourém, cách Lisbon 123 km về phía Bắc. Đây là địa điểm hành hương lớn của người Công giáo. Năm 2024, hơn 6 triệu du khách đã đến viếng nơi này.

Sau khi nhận phòng vào khách sạn São José (chỉ nghỉ tại đây một đêm) và đem hành lý lên phòng, đoàn lại cùng đi bộ, có anh chàng travel director hướng dẫn, đến thăm thánh địa Fátima. Trước nhà thờ là một quảng trường rộng, nơi đây ngày 13 tháng 5 vừa rồi khoảng 250 ngàn người đến dự lễ đã đứng chật cứng.


Xin mở ngoặc ở đây để nhắc về một sự kiện, đối với tín đồ Công giáo, hết sức linh thiêng:

Năm 1916, ba trẻ Lúcia dos Santos (lúc đó 10 tuổi), Francisco Marto (9 tuổi) và Jacinta Marto (7 tuổi) trong khi chăn cừu ở cánh đồng Cova da Iria đã 3 lần thấy Thiên Thần Hòa Bình hiện ra, hướng dẫn cầu nguyện, để chuẩn bị cho những lần hiện ra của Đức Mẹ trong năm sau. Ngày 13 tháng 5 năm 1917, ba trẻ chăn cừu đã diễm phúc nhìn thấy Đức Mẹ, được mô tả như “một Quý Bà mặc đồ trắng, rực rỡ hơn cả mặt trời” hiện ra trên ngọn cây nhỏ. Các tháng sau đó, đúng vào ngày 13, 3 trẻ lại chứng kiến cảnh Đức Mẹ hiện ra (tổng cộng 6 lần), ngoại trừ tháng 8 hiện ra vào ngày 19 vì ngày 13 tháng 8 các em đang bị giam giữ. Ngày 13 tháng 10 năm 1917, hàng ngàn cư dân ở đây đã tận mắt chứng kiến hiện tượng kỳ diệu: mặt trời sáng chói nhảy múa trên đầu họ.

Đức Mẹ hiện ra với 3 trẻ chăn cừu để truyền thông điệp kêu gọi lần hạt Mân Côi, ăn năn cải thiện đời sống, và tôn sùng Trái Tim Mẹ vì hòa bình thế giới (thời gian đó đang là Thế chiến thứ nhất).

Rời thánh địa Fátima, buổi trưa, khách tự do đi thăm phố và ăn trưa. Buổi chiều, tất cả xuống phòng ăn của khách sạn, cùng dự bữa ăn buffet. Buổi tối, theo thông báo của tour, có lễ thắp nến cầu nguyện tổ chức ở quảng trường. Tụi nhỏ không tham dự vì muốn nghỉ ngơi để sáng mai đi tới chặng cuối của tour: Porto.

Thân tặng ÔB HNt:
CL

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (8)

Ngày 5: Đi Porto

8 giờ rưỡi sáng, xe coach đã chờ sẵn ở hotel Sao Jose Fatima để đón khách đi tour, tiếp tục hành trình lên phía bắc đến thành phố Porto, điểm đến cuối trong tour thăm Bồ Đào Nha.

Giữa đường, xe ghé vào Coimbra, thành phố lịch sử, cựu kinh đô của Bồ Đào Nha. Ở đây, một số công trình kiến trúc cổ từ thời La Mã được bảo tồn, vẫn còn đứng vững.

Tụi nhỏ vào một tiệm bánh nhấm nháp chút cà phê và ăn thử (lần đầu tiên) bánh trứng có vỏ rất mỏng và giòn mà thằng con gọi đùa là bánh “10 to go” (tiếng Portuguese là tentugal, tên một town nhỏ ở Coimbra nơi phát sinh bánh này).



Giải lao xong, tụi nhỏ rảo quanh thăm phố Coimbra.

Coimbra nổi tiếng vì có University, thành lập năm 1290, là trường có lịch sử lâu đời nhất châu Âu. Các sinh viên mặc đồng phục áo choàng truyền thống (Traje) màu đen. Hình ảnh này đã tạo cảm hứng để bà J. K. Rowling đưa vào truyện Harry Potter nổi tiếng. Coimbra cũng là quê hương của điệu nhạc Fado truyền thống của Bồ Đào Nha.

Rời Coimbra, xe đưa đoàn đi tiếp tới thành phố Porto.

Khi tới phố, khách xuống xe để đi ăn trưa.

Tụi nhỏ vào tiệm Gazela nổi tiếng với món Cachorrinho (nghĩa là Little dog/Puppy), món ăn gần giống Hot Dog của Mỹ và món Francesinha (nghĩa là Little French girl), món này lấy cảm hứng từ món French Croque Monsieur. Đây là món ăn đặc biệt của Bồ Đào Nha: bánh mì mềm kẹp ham, sausage, steak, chan sauce cà chua trộn với bia và phó mát lên, ăn với khoai chiên... Tuỳ ý thích có thể order thêm trứng chiên đặt trên mặt (Croque Madame).

Một nhận xét vui vui là:

  • Thứ nhất: Món Croque Madame khi có trứng chiên đặt trên mặt, còn Croque Monsieur thì không có trứng.

  • Thứ hai: Bia Super Bock, nhãn hiệu tiếng Anh mà lại sản xuất ở Portugal từ 1927, còn bia Sagres sản xuất từ năm 1940 (đã bán cho Heineken từ 2008).



Hai hiệu bia này rất phổ biến, được ưa thích ở đây. Khách hàng thường gọi Super Bock thay cho từ beer...

Porto là thành phố lớn thứ nhì của Bồ Đào Nha. Mỗi năm có hàng triệu khách du lịch đến để thưởng ngoạn cảnh vật đặc biệt, nét cổ kính hài hòa với phong cách hiện đại đầy quyến rũ.

Được xem là “trái tim thời trung cổ”, Porto là thành phố cổ nhất châu Âu, được UNESCO công nhận là Di sản thế giới năm 1997. Phong cảnh ở đây thơ mộng nhờ có sông, biển, và đồi núi. Đa số nhà có mái ngói màu đỏ gạch. Tường nhà gắn gạch men trang trí rất đẹp. Các nhà thờ, ga xe lửa, chợ cũng có gắn gạch men. Hằng ngàn tấm gạch men được vẽ tỉ mỉ, công phu xong ráp vào nhau tạo nên một bức tranh lớn vừa diễn tả một câu chuyện có ý nghĩa, vừa là một tác phẩm nghệ thuật tuyệt mỹ.

Vì chưa tới giờ check-in vào hotel nên ăn trưa xong, xe lại đưa đoàn đi một vòng ngắm thành phố và bờ biển.

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (9)

Ngày 5 ở Porto

Rời vùng bờ biển, xe đưa đoàn về tới khách sạn Holiday Inn Porto Gaia để check-in và nhận phòng (ở đây 2 đêm). Khách sạn nằm ở Vila Nova de Gaia, thành phố đối diện với Porto qua sông Douro.

Buổi chiều, sau khi nghỉ ngơi, cả đoàn lại lên xe đi thăm vài nơi ở Porto.

Trước tiên, travel director và tour guide địa phương hướng dẫn đoàn đến thăm hầm chứa rượu của Poças, một hãng được thành lập hơn 100 năm. Tất cả các hầm rượu đều nằm ở Vila Nova de Gaia. Rượu làm ở Douro Valley ở phía bắc, được chở xuôi theo sông Douro xuống chứa ở các hầm rượu vì khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm) ở đây thuận lợi hơn. Port wine là rượu nổi tiếng ở đây. Có nhiều loại, hương vị khác nhau: Ruby, Tawny... Red, White, Rosé. Tuỳ thời gian ủ rượu ngắn hay dài, có thể từ bốn, năm chục năm trở lên, giá cả thay đổi từ €10 cho đến €4000/chai.

Sau khi nghe đại diện của hãng trình bày về tổ chức, hoạt động, phương thức làm rượu và hướng dẫn đi xem hầm rượu, đoàn được mời uống thử Port wine (Ruby và Tawny) 10 năm tuổi.

Vùng Minho ở tây bắc Bồ Đào Nha có làm một loại rượu đặc biệt: Vinho Verde (Green wine). Thấy chữ Verde (Green), có người nghĩ rằng rượu màu xanh. Thật ra, phần lớn Vinho Verde là white wine, một số ít là red hoặc rosé... Chữ Green ở đây hàm ý “Young” để chỉ rượu được làm sớm sau khi thu hoạch nho. Rượu có độ alcohol thấp, khoảng 11%.

Rời hầm rượu, xe đưa đoàn ra vùng bờ sông, ở đây có thể ngắm cảnh hai bên bờ rất ngoạn mục.

Đoàn xuống xe đi bộ qua cầu Dom Luís I bắc qua sông Douro, nối Vila Nova de Gaia với Porto.

Đây là cây cầu sắt hình vòm có 2 tầng. Tầng trên dành cho metro và người đi bộ, tầng dưới cho xe cộ và người đi bộ. Cầu được khởi công xây dựng từ năm 1881 đến năm 1886 thì hoàn thành. Théophile Seyrig, người thiết kế cầu, là học trò và cộng sự của Gustave Eiffel, người có công xây dựng tháp Eiffel nổi tiếng ở Paris.


MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (10)

Ngày 5 ở Porto

Tầng trên của cầu Dom Luis I dành cho Metro và người đi bộ nên khi đi trên cầu có gặp mấy chuyến Metro chạy qua.

Đi gần đến đầu cầu phía bắc (Porto), nhìn xuống dưới, phía chân cầu bên phải, thấy một Funicular đang chạy xuống, vội chụp ngay, được mấy ảnh đẹp.

Funicular là toa xe chạy trên đường ray dốc, do dây cáp kéo. Ngày xưa vận hành bằng hơi nước, ngày nay chạy bằng điện.

Đây là Funicular dos Guindais, đường ray nối giữa cầu tàu Guindas trên bờ sông Douro ở dưới thấp với quảng trường Batalha ở trên đồi cao. Funicular này hoạt động từ năm 1891 đến năm 1893 thì ngưng hoạt động do có tai nạn xảy ra. Toa xe tụt dốc va vào tường chân cầu Dom Luis I, may mắn chỉ có tài xế và vài hành khách bị thương. Đến năm 2004, Funicular này mới tái hoạt động.

Xin nhắc lại, năm vừa qua, một tai nạn tương tự đã xảy ra ở Lisbon, Portugal. Ngày 3 tháng 9 năm 2025, toa xe Funicular bị đứt dây cáp, trật đường ray, lao xuống dốc, đâm vào một tòa nhà. Tai nạn thảm khốc làm 16 hành khách chết, 23 bị thương, đa số là khách du lịch người ngoại quốc!

Vì toàn là dân nhát gan hơn thỏ đế, nên chi tụi nhỏ đã và sẽ không bước chân lên Funicular, bất kể đời cũ hay đời mới... Ha ha...!!

Tới đầu cầu, tour guide dẫn đi qua các đường hẹp lát đá, lên xuống dốc của khu phụ cận phố cổ Ribeira để đến thăm nhà ga xe lửa São Bento.

Vì đang tu sửa nên bên ngoài nhà ga trông sập xệ. Vật liệu xây dựng để ngổn ngang. Nhưng vào bên trong thì thật ngạc nhiên, chẳng giống nhà ga chút nào. Phải nói là dinh thự mới đúng. Trần nhà và tường trang trí rất công phu, đẹp và sang trọng.

Người ta nói rằng 20 ngàn tấm gạch được đánh số cẩn thận trước khi vẽ và nung thành gạch men, để khi gắn lên tường, vào đúng vị trí, giống như xếp tranh puzzle vậy, tạo nên một bức tranh tuyệt đẹp!

Đã từ lâu việc tu sửa, xây mới các công trình, nhà xưa ở Bồ Đào Nha bị giới hạn hoặc ngăn cấm. Hiện nay, lệnh cấm đã bãi bỏ nên đi đâu cũng thấy đang sửa chữa, xây dựng. Các cần cẩu được dựng lên khắp nơi.

Bà tour guide đã nói đùa: National bird của Portugal hiện nay là crane (chơi chữ, crane là chim hạc, cũng có nghĩa là cần cẩu).

Rời nhà ga São Bento thì đã hơn 6 giờ chiều. Khách trong đoàn tự do đi thăm phố xá và ăn tối, xong trở về điểm hẹn, xe sẽ đến đón đưa về khách sạn.

Tụi nhỏ vào tiệm McDonald's nổi tiếng đẹp nhất ở đây để xem cho biết, luôn tiện ngồi ăn luôn. Lẽ dĩ nhiên thức ăn thì thường nhưng trang trí bên trong tiệm thì công nhận là đặc biệt, hoàn toàn khác với các tiệm McDonald's ở Mỹ.


Dưới đây là phần cuối trong chuỗi bài viết của bạn sau khi đã được chỉnh sửa kỹ lưỡng toàn bộ lỗi chính tả (ví dụ: tours -> tour, tín nhiệm -> tín nhiệm, lỗi khoảng cách), chuẩn hóa quy tắc đặt dấu câu, xóa các khoảng trắng/dòng trống thừa và viết hoa đúng quy định tiếng Việt, đồng thời giữ nguyên vẹn 100% nội dung gốc:

MỘT TUẦN QUANH BỒ ĐÀO NHA (11)

Ngày 6 ở Porto

Hôm nay là ngày cuối tụi nhỏ ở Bồ Đào Nha. Theo chương trình, sáng nay có optional tour đi thăm thành phố cổ Braga và thánh địa Bom Jesus do Monte. Buổi chiều đi cruise trên sông Douro rồi ăn tối ở phố cổ Ribeira. Tụi nhỏ không tham dự các tour này vì muốn có thêm thì giờ nghỉ ngơi để sáng mai đi ra phi trường sớm. Hơn nữa cũng muốn đi thăm vài điểm nổi tiếng ở Porto mà ngày hôm qua chưa có dịp.

Nhà thờ các giáo sĩ (Igreja dos Clérigos), phong cách kiến trúc Baroque. Được xây dựng từ năm 1732, hoàn tất vào năm 1750.

 Đặc biệt có một tháp chuông (xây năm 1763) cao 75m nổi bật, có thể nhìn thấy từ nhiều nơi trong thành phố Porto.

Nhà thờ dòng Cát-Minh (Carmel/Carmelite) - Igreja do Carmo. Xây dựng vào thế kỷ 18, phong cách kiến trúc Rococo và Baroque. Nổi tiếng với bức tường bên hông ốp gạch men xanh trắng (Azulejos) thành một bức tranh lớn mô tả lịch sử thành lập của dòng tu Cát-Minh (Carmelite).

Mới nhìn thì thấy đây là một nhà thờ lớn nhưng thật sự là 2 nhà thờ ở sát nhau. Bên phải là nhà thờ Carmo, thế kỷ 18, dành cho nam tu sĩ. Bên trái là nhà thờ Carmelitas, thế kỷ 17, dành cho nữ tu sĩ. Đặc biệt có một căn nhà nhỏ và rất, rất hẹp (bề ngang không quá một mét) xây chen vào giữa 2 nhà thờ để, người ta nói, cách biệt tu sĩ nam nữ ở hai bên??

Trên quãng đường từ tháp chuông Clérigos tới nhà thờ Carmo có vườn Cordoaria (Jardim da Cordoaria). Tiếng Bồ "Cordo" là dây thừng vì ngày xưa ở đây có xưởng làm dây thừng cho tàu bè. Trên mặt đất là vườn còn tầng dưới có lối đi, tiệm ăn, tiệm bán hàng hóa. Bên hông của vườn có một đường nhỏ, trên đó cũng có nhiều hàng quán, đặc biệt có tiệm sách Lello nổi tiếng. Tiệm có cấu trúc bên trong rất đẹp nên đã thu hút rất nhiều khách vào xem (phải mua vé). Khi đi ngang đây tụi nhỏ thấy người ta đứng xếp hàng chờ đến phiên mình vào xem.

Theo loan truyền (không biết có đúng không) thì cảnh trí bên trong nhà sách, nhất là cầu thang gỗ màu đỏ là hình ảnh tạo cảm hứng để bà J. K. Rowling viết truyện Harry Potter nổi tiếng.

  • Nhà Thờ Chính Tòa Porto (Sé do Porto - Porto Cathedral). Nhà thờ xưa nhất ở Porto. Được xây dựng từ năm 1110 dưới thời vua đầu tiên Afonso Henriques. Qua nhiều thế kỷ, được tu sửa và xây mới nhiều lần nên có sự pha trộn của nhiều phong cách kiến trúc: La Mã, Gothic, Baroque.

Về lại khách sạn thì cũng chiều rồi nên tụi nhỏ quyết định ăn tối ở tiệm ăn ở đây cho tiện, khỏi phải đi xa, dành thì giờ chuẩn bị hành lý để sáng mai bay về Mỹ.

Ngày 7: Từ giã Bồ Đào Nha

Rút kinh nghiệm ngày vào Bồ Đào Nha gặp trục trặc, phải chờ 4 giờ mới xong thủ tục nhập cảnh, tụi nhỏ đi ra phi trường Porto sớm cho chắc ăn. Máy bay cất cánh lúc 9 giờ sáng, bay 7 tiếng rưỡi thì đến phi trường quốc tế Newark. Sau khi làm thủ tục nhập cảnh và khám xét, chờ thêm 2 tiếng để lên máy bay về Greenville. Về đến nhà cũng mới 6 giờ rưỡi chiều vì Greenville và Porto cách nhau 5 tiếng.

Bỏ qua trục trặc về thủ tục ở phi trường Lisbon, có thể nói chuyến đi Bồ Đào Nha vừa qua là tốt đẹp.

Hãng Costsaver (Trafalgar) làm việc đàng hoàng, đáng tín nhiệm. Các tour guides có trình độ, vui vẻ, thông thạo Anh ngữ.

Từ lâu Bồ Đào Nha là xứ hiền hòa, khí hậu tốt, giá cả sinh hoạt thấp, đã thu hút nhiều người Mỹ, sau khi về hưu, đến sinh sống. Nhưng nay, tình hình đã thay đổi, giá cả sinh hoạt, giá nhà tăng vọt. Nhất là tệ quan liêu (bureaucracy), thủ tục, giấy tờ lề mề, rắc rối làm nhiều người thất vọng.

Tuy nhiên, tổng quát mà nói, đối với khách du lịch, Bồ Đào Nha vẫn là xứ có sức thu hút cao:

  • Các di tích cổ, đền đài, nhà thờ, tuy không bằng ở Ý, vẫn rất đẹp, hấp dẫn. Đặc biệt, những viên đá lót đường, vỉa hè, quảng trường, những tấm gạch men ốp lên tường ở khắp nơi đã tạo nên hình ảnh tuyệt đẹp, khó quên và độc đáo. Độc đáo vì không thấy hoặc thấy ít ở các nơi khác.

  • Phương tiện giao thông đầy đủ và đa dạng. Cước phí Uber rẻ.

  • Dân Portugal rành tiếng Anh hơn dân Ý, Tây Ban Nha vì thích coi phim gốc nói tiếng Anh với phụ đề tiếng Bồ hơn là phim chuyển âm.

  • Có nhiều món ăn truyền thống, lạ và ngon. Về nhà rồi mà vẫn nhớ món bánh trứng Pastel de Nata.

Sau cùng xin có vài dòng cảm nghĩ về chuyến đi này:

Đối với tụi nhỏ, ở tuổi này, điều mong ước nhất là có được SỨC KHỎE để nhúc nhích, đi đó đi đây được. Được vậy là HẠNH PHÚC.

Trong tinh thần và với ước mong đó thì một tuần quanh Bồ Đào Nha là một tuần hạnh phúc vậy.

Greenville 6-10-26 

HNt

Xem thêm các bài viết của cùng tác giả: